NOVA EXPERIENCIA POÉTICA

Comezamos unha nova andaina e na Sala de Conferencias do Auditorio Municipal, tivemos a LII Mesas das Verbas con novas incorporacións e con algúns dos históricos doentes e dos que agardamos que axiñan se repoñan e volvan con nós.
Da man de Tere Briones ofrecemos a seguinte testemuña gráfica:

Enrique Brumbéck

Carme Darriba

José Tizado

Tere Briones

A caldense, Luz Rey

Carmen Abalo

Manuel Lage

O decano, Tito Porto

Antonio Quiñoy

José González

Augusto Guedes

Xermán Manuel Torres

Unha parte do grupo que participou nesta Mesa

Eu, nesta xuntanza de amizade e poesía, manifestei o meu horror e rexeitamento de todo tipo de violencia e de guerras con este poema de mocidade:

Boicot á guerra

ningún soldado empuñará as armas,

boicot á guerra,

non obedecerán.

Ningún civil sementará odio,

boicot á guerra,

ninguén se anoxará contra ninguén.

Boicot á guerra,

pensaremos distinto;

respectarémonos.

Boicot á guerra,

viviremos a paz

non nos dividiremos,

boicot á guerra.

LII MESA DAS VERBAS - COMEZO DUNHA NOVA ETAPA

Despois de cincuenta e unha edicións da Mesa das Verbas, baixo o amparo do Liceo Casino de Vilagarcía de Arousa, lembremos que estes recitais poéticos mensuais naceron hai máis de catro anos, segundo unha idea de María Palacios, Manoel Xosé de Oliveira, Andrea Fernández e Xermán Torres, idea que foi acollida no Liceo Casino baixo a presidencia de Alfonso Saavedra, sendo Vicepresidente e encargado de Cultura de dita sociedade, Xermán Torres, emprende un novo percorrido, unha nova xeira lonxe do Liceo Casino e respaldados pola Concelleira de Cultura do Concello de Vilagarcía, Sonia Outón.

Pois ben esta nova xeira comeza coa LII MESA DAS VERBAS, que terá lugar na Sala de Conferencias, do Auditorio Municipal o próximo sábado, 24 de outubro de 2015, a partires das 18:30 h., co seguinte guión:

I.- Proxección de vídeos e de fotografías de edicións anteriores.

II.- Recital poético. Todos os asistentes que o desexen poderán declamar un poema propio ou doutro autor/a da súa libre elección. Nun clima de amizade e respecto, ceibando os versos ao ar. (Pedimos brevidade, mellor poemas curtos ou fragmentos para dar a oportunidade de expresión poética ao maior número de persoas posible).

SAÚDE E POESÍA!!!

III FESTIVAL SOLIDARIO CÁRITAS PARROQUIAL-16-OCT-20:30 H.

Sexamos solidarios: vémonos todos e todas o venres 16, ás 20:30 h. no Auditorio Municipal de Vilagarcía de Arousa. O primeiro de todo as persoas; todos somos iguais, compartamos cos demais.

Gozaremos con este programa que nos ofrecen os grupos musicais participantes, aos que lle amosamos o noso agradecemento e agardamos para o ano próximo si Dioloquere poder organizar o IV Festival, onde queremos vernos todos. Gracias.

 

QUE FERMOSA É A VIDA SEN ESTRÉSS!

Porque levamos unha vida demasiado frenética, picando en todo e sen apousar en nada. Esa inquietude, esa impulsividade trasladámola á infancia e á mocidade. Cantas veces teño falado do valor do inútil, do lento. Que os nenos e nenas teñen que aprender a aburrirse e poñer en funcionamento a súa creatividade para saber divertirse por eles mesmos, sen esperar sempre solucións para todo desde fóra deles mesmos. Hai demasiada inxerencia dos adultos na vida dos nenos, que precisan máis que nunca xogar coa xente da súa idade, sen estar sempre na omnipresencia do adulto que me vai solucionar todo. Os nenos se os deixamos vivir a súa infancia teñen recursos dabondo para solucionar os seus problemiñas e senón aprenden dos outros e entre eles organizan os seus xogos e a súas cousas. O adulto, claro está, debe estar atento ás necesidades do neno e intervir cando a gravidade ou natureza do asunto así o pida. Os pais e mestres deben escoitar aos nenos e deixar que estes se expresen. Mais, tamén é preciso deixalos voar libremente para que aprendan axeitadamente.

O artigo da profesora Mª Antonia Casanova, que insertamos como imaxe e que se publicou na revista Escuela, do 24 de setembro de 2015, núm. 4.069, é moi esclarecedor e digno de que lle boten unha ollada, eu estou perfectamente conforme con todo o que di. E os dous xa somos uns docentes con certo recorrido.

E pensemos que non se chega máis lonxe por ir máis de presa. Podemos repasar cos nosos nenos as fábulas da Tartaruga e da lebre ou a dos Dous caracois. Eu cóntollas aos meus alumnos/as e son quen de sacar as súas conclusións, mesmo do refrán: Máis vale maña que forza. Tamén nos podería servir: "No por mucho madrugar, amanece más temprano". Así que "sen presa, pero sen pausa". E todo se andará, aprendamos a gozar detidamente dun poema, dunha música suave, dun solpor sentados tranquilamente na praia, da conversa de vagar, tranquila e sosegada cun amigo ao pe dunha árbore. Pasemos pola vida, non que a vida pase por nosoutros e tranquilos que hai curvas.

LEMBRANZAS DE XAQUINA TRILLO

Aquelas conversas coa poeta da Praza de España

Contaba ela que cando estudaba no colexio León XIII de Vilagarcía de Arousa, nunha ocasión, cando recitaba un poema de Rosalía e algún propio coincidiu alí no centro co gran Castelao, quen a animou a continuar coa poesía, pois gustoulle moito a súa intervención. Tamén me indicou que un curmán de Castelao que se chamaba Manuel Castelao, un home moi ben parecido e moi agradable fora seu profesor de debuxo no xa citado popular colexio vilagarcián, desgraciadamente acabaría morto por mor dos acontecementos da nosa triste guerra civil do 36.

No León XIII houbo un compoñente importante de irmáns galeguistas relacionados coas actividades docentes que alí se celebraban, estaban o propio Xesús Garrido, Xosé Núñez Búa, Aquilino Iglesia Alvariño, por citar tan só aos máis salientables, tamén tiñan contacto co centro, Otero Pedrayo e Filgueira Valverde, este último foi examinador no instituto de Pontevedra do alumnado do León XIII que acudían alí aos exames por libre, o colexio vilagarcián era un centro asociado da institución docente pontevedresa. O alumnado de Vilagarcía obtiña alí, na maioría dos casos, moi boas notas, Xaquina dicía porque ían moi ben preparados. O querido e lembrado Fernando Quintela Novoa explicoume moi fachendoso como conseguiu a súa matricula de honra en Latín, recordaba que D. Aquilino Iglesia Alvariño amais de eximio poeta era un extraordinario profesor de Latín.

Pero Xaquina que era todo expresión e graza, contaba moitas máis cousas co seu sorriso tan explosivo. Lembraba o seu encontro co gran poeta e dramaturgo Federico García Lorca, quen estivo aquí en Vilagarcía o ano 1932 coa súa compañía de teatro universitario LA BARRACA, que recorría os pobos de España dando a coñecer aos clásicos, sobre todo a Cervantes e a Lope. Pois ben, naquela época, vivía aquí un médico militar de medicina exterior, que prestaba os seus servizos no porto, coa súa familia, que era de orixe andaluza. A nai desta familia encomendoulle as súas fillas e a Xaquina, que era amiga delas, que se acercasen a Federico e no seu nome que lle entregaran un ramo de flores, para honrar ao seu ilustre paisano. Desta forma foi como Xaquina coñeceu ao poeta granadino, indicándome que García Lorca era moi simpático e ben parecido. Isto mesmo contou Xaquina Trillo nun congreso, que se celebrou xa hai anos, sobre Lorca en Compostela.

Pero, Xaquina non paraba de expresarse, teremos oportunidade outro día, D. M., de contar algunha anécdota e vivencias compartidas coa poetisa das camelias e de Compostela, sen esquecernos da súa amada Arousa.    

S.O.S. – SALVEMOS AO LICEO CASINO DE VILAGARCÍA DE AROUSA

Non imos analizar como chegou a esta situación agónica esta sociedade recreativa, cultural e deportiva centenaria, que xurdiu a principios do pasado século e que hoxe coñecemos coa denominación, Liceo Casino. Todo froito de malas e desafortunadas xestións, malfadadas operacións por dotarse dunha nova sé, mala sorte, apatía da masa social, abandono por parte das administracións públicas, un sen fin de encadeadas iniciativas frustradas, que non digo que fosen malas, senón que eran o conto da leiteira, como algún socio manifestou nalgunha asemblea, sen éxito algún, castelos no ar que nos conduciron a angustiosa e alarmante situación actual con serio perigo de desaparición.

Vou propoñer, en síntese, algunhas ideas que volverei a presentar na asemblea de principios de setembro:

-         Venta ou permuta da sé social da rúa Castelao, nestes intres, insostible pola sociedade.

-         Venta ao Museo de Pontevedra ou a calquera outro Museo de Galicia interesado dos murais de Rivas Briones e Xurxo Alonso e doutras obras de arte da sociedade.

-         Compra, permuta ou cesión dun baixo o suficientemente amplo e ben situado para albergar unha nova sé máis axeitada ás circunstancias actuais.

-         Campaña de captación de socios, que cada socio consiga un novo.

-         Petición de axuda á Admón. Pública (local, provincial, autonómica).

-         Reducción drástica de persoal.

-         Apertura de 15:00 h. a 23:00 h. (Salvo en momentos puntuais).

-         Formación dunha nova directiva de salvación con ánimo de traballo, con ilusión e co obxectivo de ir mellorando con realismo a sociedade, con traballo de equipo.

-         Fomento da participación dos socios nas decisións da sociedade con transparencia absoluta e verdadeira democracia.

-         Relanzamento das actividades da sociedade (recreativas, culturais, deportivas, posta en valor do Certame Audiovisual Internacional).

-         Chamada a toda a sociedade vilagarciá a prol do asociacionismo e da participación veciñal.

-         Repensar con sentido, realidade e razoamento a nova etapa do Liceo Casino, ilusionar á xente, motivar ao asociacionismo.

-         Motivar a reflexión e dotación de novas ideas para relanzar a sociedade.

-         Baixar a cota para achegar novos socios.

-         Contar coa mocidade, cota xuvenil, darlle participación na directiva, acoller as súas propostas.

Estamos diante dunha encrucillada, senón repensamos ben a sociedade, senón buscamos racional e sensatamente a súa supervivencia, esmorecerá para sempre; o que sería unha enorme perda para a nosa querida cidade, poñámonos todos en acción-reflexión-acción para que non morra esta sociedade creada polos nosos devanceiros, é necesaria a implicación de todos.

   Xermán Manoel Torres – Socio desde que veu ao mundo.  

HISTORIAS DA RADIO (I)

Con Montse García en A Vivir Arosa

Dende sempre fun oínte a cotío de radio, de neno, na casa dos meus avós maternos en Caldas de Reis sempre estaba prendida a radio, polo mediodía á hora de comer estaba o “parte”, o diario falado de Radio Nacional de España (RNE), de conexión obrigatoria para todas as canles radiofónicas, a Radio Nacional tiña en exclusiva a difusión de novas de carácter político, as canles privadas non tiñan programas de noticias. Polas tardes, no obradoiro do meu avó escoitaba as famosas radionovelas da cadea SER con José Fernando Dicenta, Juana Ginzo, Guillermo Sautier Casaseca, Matilde Conesa e co seu famoso elenco de radioactores.

Andado o tempo, como nas radios comerciais poñían moita publicidade, escollía RNE na Coruña para escoitar, entre outras cousas, os guións de Álvaro Cunqueiro, que lían, entre outros, Marinita de la Peña. E xa en cadea desa emisora escoitaba aquel mítico programa de música: Para vosotros, jóvenes, conducido, principalmente, por Carlos Tena e José María Íñigo, dito programa conectaba cos festivais e concursos do chamado “European Pop Jury”, tamén me gustaba Clásicos Populares, de Fernando Argenta, presentado nunha época por Eduardo Sotillos, Carlos Tena e despois, en exclusiva, durante moito tempo por Argenta. Tamén gustaba de escoitar en RNE-2 (Radio Clásica) a chamada música culta e logo para a música actual RNE-3 con moi bos programas sobre pop, rock, jazz. Outro programa da cadea pública que me gustaba moito era, El ojo crítico. Sen esquecer os inicios de Protagonistas, cando se chamaba: Protagonistas nosotros,  dirixido por  Luis del Olmo e no que colaboraba Joaquín Merino no papel de “bon vivant” e de periodista viaxeiro que nos descubría lugares de interese. Lembro deste programa a inesquecible entrevista ao cociñeiro galego da Casa Branca en tempos do Watergate, que como consecuencia dela rodaron cabezas de responsables do dito programa, aínda que salvando a do seu conductor.

A finais dos setenta e principios dos oitenta, houbo unha temporada que escoitaba moito a COPE-Vigo FM, pioneira da introducción do galego na radiodifusión, como a primeira retransmisión na nosa lingua dun partido de fútbol. Había nesta emisora dous programas de tarde-noite que escoitei durante moito tempo os moi valorados, Musical-cassette, que radiaba sen interrupción moi boa música e albumes míticos do rock e do pop para podelos gravar na popular cassette e Ideas á sete, coa fabulosa voz de Alfonso López. Nesta cadea traballaba o vilagarcián, Juan Lago, con quen coincidira de neno estudiando no Seminario Menor de Tui, quen en moitas oportunidades conduciu ambos os dous programas citados.

No outono de 1982, ocorre algo importante, a creación en Vilagarcía de Arousa da emisora local RADIO AROSA-SER, pertencente a empresa de Radio Pontevedra, dirixida por D. José Hermida Vidal, a quen coñecín nesa emisora, home de radio que levou un premio ONDAS pola súa traxectoria profesional e como home histórico da radio en Galicia. D. José fora durante máis de oito anos concelleiro en Pontevedra, encargado da Policía Local e dos Bombeiros na etapa de Filgueira Valverde como alcalde, precisamente nesa época Radio Pontevedra recibe a medalla de prata da Cidade de Pontevedra. De Radio Pontevedra, un programa que me interesa moito é o de máis sona da emisora, La Opinión, lémbrome de todos os seus conductores, comezando polo inesquecible, Fuentes Mora, seguindo con Fraguas, Mely Fandiño (recentemente xubilada) e Manolo Fernández. Aínda que prefería o formato antigo de La Opinión porque daba en antena máis participación aos oíntes. Pois ben, Felipe Suárez invitoume a colaborar coa nova emisora nos apartados de Deportes e de Cultura, levei durante un tempo o deporte base no programa Línea de Fondo e os temas de cultura nos informativos. Foron momentos moi interesantes e máxicos, facer radio é aditivo, e a min a radio xa me gustaba desde facía moito tempo. Dos inicios de Radio Arosa, lémbrome como profesionais, ademais de Felipe Suárez xa mencionado, de Eugenio Giráldez, Carmen Abal, Manolo Fernández, Jesús Prieto, Eloy Magariños, Paqui (que logo pasou á Cope-Pontevedra), Portela (que fichou pola Radio Galega), Jorge Expósito e como responsable da publicidade, Fernando Lezcano, secundado na oficina por Loli Iglesias e no campo dos colaboradores, Andrea Fernández (que despois estivo unha tempada na Radio Galega), Antonio González (que durante un tempo dou o paso á profesionalidade), Ambrosio Fontes, Joaquín Sanmartín, Fernando Bouzas, Fernando Rodríguez Pereira (correspondente de Galicia en Goles da Radio Galega), Bernardino González, correspondente no Barbanza, tamén colaboraron nalgunha época Ramón Quintáns e Malofer. Eramos un grupo de amigos facendo a radio próxima, a radio de aquí. Habería que facer noutra ocasión a historia da Radio Parroquial, ou de La Voz de Arosa, con Luis Gómez (quen foi moitos anos correspondente de Radio Pontevedra en Vilagarcía, coas súas famosas entradas e saídas do porto da nosa cidade), con Marichi Sánchez,... Prometo que volverei con estes temas cando teña un pouco máis de tempo dispoñible.

Capítulo aparte merece a miña colaboración nos magazines do mediodía dos sábados en Radio Arosa, dirixidos por Montse García, foron moitos anos de divulgación da lectura e na presentación, digamos de centos, case miles de libros. Todo esto comezou en marzo de 2001 cando creamos a sección O curruncho dos libros no magazine Hoy para ti, que logo pasou a denominarse A vivir Arosa e a miña sección: A vivir libros. Entre os escritores que entrevistamos Montse mais eu: Anisia Miranda, Andrés Torres Queiruga, Agustín Fernández Paz, Anxo Serafín Porto Ucha, Xosé Vázquez Pintor, Fina Casalderrey,... e de máis preto: Fernando Salgado, Xurxo Alonso, Montse Fajardo, Goretti Fariña... Faciamos tamén especiais co motivo do Día do Libro ou co gallo do Día das Letras Galegas invitando ao estudio a alumnos e alumnas dos colexios da localidade. Foi unha xeira inesquecible e moi enriquecedora con Montse García, que tivo o seu fin polo de agora en novembro de 2014. Non obstante, e puntualmente aínda contan comigo nalgunhas ocasións, participando nalgunhas tertulias con Manolo Fernández e a xa mencionada, Montse García.

E sigo a ser un gran oínte da radio, especialmente escoito La Ventana, desde os seus inicios con Javier Sardá e Hora 25, tamén desde os seus inicios e ás veces Hoy por hoy, que deu os seus primeiros pasos con Iñaqui Gabilondo, quen non se lembra do señor Casamajor ou de Dna. María, a señora que estaba “gorda de los nervios”! Ás veces non perdo o costume de escoitar Radio 2 e Radio 3 de RNE. Non me esquezo de M-80, alí era asiduo da última época de Vuelo 605 co extraordinario Ángel Álvarez e doutro programa que me gustaba moito, La Gramola. E teño feito pequenas colaboracións coa COPE, e non hai moito entrevistáronme na Radio Galega por mor da Mesa das Verbas. Coa Radio Galega, cunha das súas redactoras, participei hai anos colaborando nun programa que transmitía a Festa dos Maios desde Vilagarcía.

A radio é vida, a radio é coma un veleno, igual que o teatro ou a poesía, temas polos que sinto unha gran paixón. Viva a radio!

DOUS LIBROS SOBRE A RADIO:

-         AA.VV.: En el aire. 75 Años de Radio en España. Madrid, Promotora General de Revistas, 1999.

-         Fundación “Pedro Barrié de la Maza, Conde de Fenosa”: Cunqueiro en la radio. Cada día tiene su historia y otras series. 1956-1981. A Coruña, 1991.

                                                                                              Xermán Manoel Torres