lunes, 16 de octubre de 2023
9ª Xornada Filgueira Valverde, sempre en Galicia
jueves, 28 de septiembre de 2023
ACADEMIA, CAMIÑO DE GALBÁNS, 11
Atrás (de pé),
empezando pola esquerda: Román, Oubiña, Luís, Luciano, Chus.
Diante-esqda (axeonllados):
Víctor, non identificado, Fernandito, Quinso.
Unha grande parte da
miña vida dun xeito ou doutro estivo dedicada á docencia, desde moi noviño.
Lembro que contra 1967, cando aínda non cumprira os dez anos, o párroco de
Santa María de Caldas de Reis, D. Marcelino Torres Villar fíxome catequista na
súa parroquia.
En 1971, no meu retorno
á Vilagarcía de Arousa, D. Daniel Luís Espiño Otero, coadxutor da parroquia de
Santa Baia de Arealonga, acolleume como seu axudante na catequese dos
barrios de Trabanca Badiña-A Torre, onde vivía, e no barrio da Laxe. D. Daniel
tamén me fixo a proposta de alfabetizar a algúns mociños e persoas humildes e
de nulos recursos económicos. Tamén me puxo en contacto coa Asociación AUXILIA,
que trataba de traballar pola integración e promoción de persoas con
dificultades de mobilidade e con necesidades educativas especiais, da dita
Asociación eran responsables as lembradas relixiosas filipenses, madres Lourdes
e Aurora.
Axiña coñecín e trabei
unha fonda amizade cunha mestra exemplar e cunha grande experiencia e
coñecementos pedagóxicos e didácticos, a tamén relixiosa filipense, madre
Guadalupe, que laborando na asociación de promoción xitana, por medio dun
padroado crea a Escola Xitana de San Pedro de Cornazo, coa que os meus
compañeiros de xeración e eu mesmo colaboramos, eramos a mocidade do Club de D.
Daniel, os do Local, con grandes inquedanzas sociais, e inspirados polos nosos
mestres gratuítos, D. Daniel e a madre Guadalupe, participamos con eles na
alfabetización e educación de persoas marxinadas.
D. José Torrado
Castiñeiras (actual párroco da parroquia Santa Baia de Arealonga), tamén á
miña volta á miña cidade natal, escolleume como colaborador e brindoume coa súa
amizade, da que teño o gozo de seguir contando nestes momentos da miña vida, na
que desfruto da miña xubilación de máis de 39 anos de servizo no ensino público
en diversos centros educativos, dependentes da Consellería de Educación da
Xunta de Galicia. Na miña parroquia participei e aínda colaboro en distintas funcións,
moitas vinculadas á formación e a educación, hoxe, entre outras cousas,
dedícome á formación dos catequistas e coordino as convivencias e as escolas de
catequistas.
Dun xeito ou doutro, levo 56 anos de actividade docente e formativa, pero hoxe quero falar da miña
experiencia docente como profesor particular e máis concretamente da miña
academia do Camiño de Galbáns, 11, no barrio de Trabanca Badiña de Vilagarcía
de Arousa, onde vivín máis de 13 anos, foi unha experiencia feliz e moi
lembrada, alí prestei o meu apoio a un número importante de nenos e nenas e de
mociños e mociñas, vou dicir os nomes dos que aínda recordo, porque a néboa do
tempo vai escurecendo a miña memoria, aínda lembro a (algúns aparecen na foto
que ilustra esta entrada). Mª Jesús, Luciano, Luís, Oubiña, Román, Víctor, Fernandito,
Quinso, Cristina, Fernando, José Luis, Ramón, Manuel, Lolita, Simón, Tinito,
Pili, Sole, Aquilino, Felisa, Tito, José Manuel, os dous irmáns Custodia, Benito,...
Lembro que con eles
pretendín facer un estudo do Pazo de Patiño, tristemente deixado desfacer, nel
toparamos unhas moedas antigas, fixeramos unhas fotos do escudo. Con tal motivo
das pescudas neste pazo abandonado e botado a perder, levei a estes meus
alumnos a unha visita ao Museo de Pontevedra (onde fomos atendidos moi
amablemente polo seu director, o meu admirado D. Xosé Filgueira Valverde, quen
nos dixo que as moedas non tiñan valor algún, pero que si era interesante o
estudo do escudo). A visita foi contra o ano 1979 e ademais do meu alumnado
particular abrimos a experiencia a outros nenos do barrio. Lembro que eu ía
preocupado porque levabamos a un neno que se chamaba Carlitos, o fillo de Rosa
a Cazurra, era un neno moi simpático, pero un neno un tanto movido, pero para a
miña grata sorpresa, non rompeu nada e estivo enormemente interesado e motivado
na visita ao Museo de Pontevedra e comportouse marabillosamente, veu encantado
da cámara de oficiais da recreación do barco do Almirante Méndez Núñez (sala,
lamentablemente, agora en desuso). O Museo visitámolo cun nome colectivo que os
nenos indicaron, grupo Apolo XI. Tamén lembro que axudei a Lolita Torreiro
sobre un traballo sobre Cervantes, que foi premiado... Son tan só unhas pinceladas dalgunhas das miñas lembranzas con este grupiño de cativos, ah! tamén acudiron comigo no ano 1980 a unha conferencia que impartiu Filgueira Valverde sobre Afonso X, o Sabio, a quen se lle dedicaba o Día das Letras Galegas aquel ano, no Salón de Actos da Caixa de Aforros de Vigo, nas torres do barrio da Lomba, conferencia organizada polo Club Xuvenil Vilagarcián, que eu presidía daquela.
Xa en 1982, cando
aprobo ás miñas oposicións e son destinado o 2 de xaneiro de 1983 ao Colexio de
Codeseda (A Estrada), organizo para este meu querido e lembrado alumnado de
ensino particular unha marcha, como despedida, ao monte Xiabre, cando estabamos preto do cumio,
comezou a chover sen parar, descendemos ata preto do refuxio de Guillán e un señor, moi amable,
baixounos a todos na súa furgoneta. E co motivo desta despedida, distribuín e agasallei a cada un con un exemplar da miña colección de cómics.
Esta é unha agarimosa
lembranza e unha homenaxe a aqueles nenos e nenas que asistiron ás miñas clases
particulares, eu intentei darlles o mellor de min, pero tamén eles me ensinaron
moito. Todos aprendemos de todos.
viernes, 1 de septiembre de 2023
THE CINEMA AT THE HIGH SCHOOL OF PONTEVEDRA
A Rondalla do Instituto de Pontevedra co seu director
O
CINE NO INSTITUTO DE PONTEVEDRA
Na
época de Xosé Filgueira Valverde como director
(1946-1976)
Xa teño falado e
pretendido demostrar que o profesor, o “vello profesor” Xosé Filgueira Valverde
foi un docente humanista innovador. Pretendía que o seu centro educativo fose
un foco de cultura para o alumnado, para as súas familias e para a cidade en
xeral; por iso, o seu centro tivo unha considerable proxección social e nos
medios de comunicación da época.
Filgueira Valverde foi
un gran comunicador e publicista, os seus saberes, as súas actividades non eran
para quedar inéditos, como o gran investigador humanista que foi, consideraba
que a ciencia hai que comunicala, poñela a disposición de todos, aproveitando
todos os medios de difusión dispoñibles, mesmo os máis avanzados en termos
tecnolóxicos e vangardistas.
Xa teño indicado e
subliñado que don Xosé valoraba o deporte, a música, a poesía, a oratoria, as
artes plásticas, o teatro,... que foron sabiamente practicados no seu Instituto
de Pontevedra e con gran aproveitamento para o alumnado. E loxicamente tampouco
podía faltar a chamada sétima arte, o cine.
Na súa época como
director, o seu instituto contou con varios proxectores de distintas
características (mudos, sonoros) e aos que se deu bo e amplo uso. Ademais do
goce do cine como medio de entretemento e de admiración artística, tamén se
aproveitaron as súas virtualidades e potencialidades educativas e didácticas.
Utilizando moitas películas como
complemento e como recursos didácticos de moitas materias, nun enfoque
multidisciplinar ou inter-áreas moi acaído para Filgueira Valverde desde os seu
tempo no Seminario de Estudos Galegos (1923-1936). No instituto filgueirián
foron invitados distintos técnicos e especialistas de cada tema a visualizar as
películas co alumnado, incluso empresas cos seus técnicos e obreiros asistiron
as proxeccións cinematográficas para dialogar co alumnado e servir de utilidade
para todos, como unha potente e atraente fonte de aprendizaxe.
Para fornecerse de
filmes, fixéronse solicitudes e xestións e mantivéronse contactos co Ministerio
de Educación e con distintos organismos oficiais, así como embaixadas e
institucións culturais estranxeiras (como por exemplo, o Instituto de Francia).
Tamén se acudía ás
salas comerciais de cine da cidade de Pontevedra en sesións para escolares e o
Instituto de Filgueira Valverde acolleu e prestou a súa axuda e a súa
colaboración ao Cine-Club de Pontevedra, mesmo potenciando e axudando á súa
creación e posta en marcha.
Motivábase ao alumnado
na redacción e publicación de
comentarios e críticas de cine, que se publicaban na revista do Instituto, a
revista TEUCRO.
O Instituto de
Filgueira Valverde foi moi recoñecido e premiado, chegando a ter un gran
prestixio, foi declarado nos anos 50 do pasado século XX instituto modelo polas
autoridades académicas do Ministerio de Educación polo seu estilo docente e
pola calidade innovadora das súas múltiples e variadas actividades educativas e
culturais, que se realizaban intentando implicar a toda a comunidade educativa
e mesmo á cidade de Pontevedra.
Coido que aínda hoxe o
Instituto de Pontevedra, dirixido por Filgueira Valverde desde 1946 e ata 1976,
é un espello ao que poden mirar os centros educativos para replicar coas
debidas actualizacións e contextualizacións moitas das actividades e dos
principios educativos que alí se desenvolvían, dun xeito innovador e avanzado.
Para iso, serve a historia e a historia da educación para adoptar exemplos e
modelos de utilidade co fin de avanzar por sendeiros firmes e consolidados que
poidan aportar riqueza e valor engadido ao que facemos.
E como adoitaba a exclamar Filgueira Valverde: Sempre aprendo! / Aínda estou a aprender!
lunes, 7 de agosto de 2023
ESPULLAS POR ESTRELAS en La Voz de Galicia - 06 - 08 - 2023
sábado, 5 de agosto de 2023
CO GALLO DO DESEÑO DO EX LIBRIS
sábado, 22 de julio de 2023
A FARSA DO CARRIL XA TEN SEU LIBRO
domingo, 16 de julio de 2023
XERMÁN TORRES EN PONTEVEDRA VIVA
ARTIGOS
EN PONTEVEDRA VIVA: https://www.pontevedraviva.com
Germán-Manuel
Torres-de-Aboal
Xermán
Torres
Universidade de Vigo, Facultade de Educación e
Traballo Social, 32004 , Ourense, España. https://orcid.org/my-orcid?orcid=0009-0002-2000-5901
1.- O Dr. Santos
Junior, un sabio portugués, amigo de Filgueira Valverde. Domingo, 10/02/2013.https://www.pontevedraviva.com/opinion/253/pontevedra-filgueira-valverde-santos-junior-portugues-torres/
2.- A escola, para quen
a traballa. Luns, 18/02/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/272/pontevedra-escola-traballa-xerman-torres-opinion/
3.- Lembranza dun
mestre inesquecible, D. Victoriano Rosales. Luns, 11/03/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/318/pontevedra-mestre-victoriano-rosales-xunqueira-torres/
4.- A Igrexa
compostelana está nun proceso sinodal pero, que é un sínodo diocesano? Martes,
19/03/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/336/pontevedra-sinodal-igrexa-diocesano-xerman-torres/
5.- Eu fun testemuña.
Xoves, 11/04/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/384/pontevedra-opinion-xerman-torres-eu-fun-testemuna/
6.- Defensa da
inutilidade, fronte ao culto da excelencia. Domingo, 28/04/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/427/inutilidade-excelencia-fascismo-xerman-torres-opinion/
7.- Requiem polo noso
cine. Martes, 21/05/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/474/pontevedra-opinion-xerman-torres-requiem-noso-cine/
8.- Números homoxéneos
vs heteroxéneos. Luns, 17/06/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/530/numeros-homoxeneos-heteroxeneos-xerman-torres/
9.- Cultura, eras ti.
Xoves, 11/07/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/562/cultura-eras-ti-german-torres-aboal/
10.- Rara Avis.
Domingo, 15/09/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/653/rara-avis-xerman-torres/
11.- Crítica literaria:
‘A Porta de Europa’ de Sabela Muñiz. Luns, 23/12/2013. https://www.pontevedraviva.com/opinion/823/porta-europa-sabela-muniz-xerman-torres/
12.- Mentira. Domingo,
23/03/2014. https://www.pontevedraviva.com/opinion/995/mentira-xerman-torres/
13.- Homes máquina con
corazóns de máquinas (en homenaxe a Ana María Matute). Martes, 01/07/2014.
https://www.pontevedraviva.com/opinion/1171/homes-maquina-corazons-ana-maria-matute-xerman-torres/
14.- Filgueira é
merecente de tal honra. Domingo, 13/07/2014. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1192/filgueira-valverde-merecente-honra-xerman-torres/
15.- Filgueira habla
del teatro en su instituto. Xoves, 21/08/2014. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1238/filgueira-teatro-instituto-xerman-torres/
16.- Educar non para
unha falsa ilusión. Domingo, 18/01/2015. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1492/educar-falsa-ilusion-xerman-torres-opinion/
17.- As pantuflas de
Filgueira e outras lindezas. Luns, 23/02/2015. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1542/pantuflas-filgueira-valverde-lindezas-xerman-torres/
18.- Filgueira e a
música. Luns, 14/05/2015. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1660/filgueira-musica-xerman-torres-opinion/
19.- Filgueira Valverde
Semper Docuit. Luns, 26/10/2015. https://www.pontevedraviva.com/opinion/1926/filgueira-valverde-semper-docuit-german-torres/
20.- Castelao,
pontevedrés por opción. Domingo, 31/01/2016. https://www.pontevedraviva.com/opinion/2088/xerman-torres-castelao-pontevedres-opcion-opinion/
21.- Revalidar o
sistema. Luns, 06/06/2016. https://www.pontevedraviva.com/opinion/2343/opinion-revalidar-sistema-xerman-manuel-torres/
22.- Deberes si,
deberes non? Isa é a cuestión. Mércores, 18/01/2017. https://www.pontevedraviva.com/opinion/2719/xerman-torres-deberes-escolares/
23.- Un educador e o
seu amigo entre flores. Martes, 06/03/2018. https://www.pontevedraviva.com/opinion/3666/opinion-un-educador-e-o-seu-amigo-entre-flores-xerman-manuel-torres/
24.- Filgueira Valverde,
un home de éxito. Venres, 02/12/2022. https://www.pontevedraviva.com/opinion/7918/filgueira-valverde-home-exito-xerman-manuel-torres-de-aboal/
25.- O neno que bailaba
coas campás, Manoliño, o de Inés. Xoves, 22/12/2022. https://www.pontevedraviva.com/opinion/7978/neno-bailaba-campas-manolino-ines-xerman-torres/
26.- 2023, ano do
Seminario de Estudos Galegos. Sábado, 07/01/2023. https://www.pontevedraviva.com/opinion/8011/seminario-estudos-galegos-consegue-apoio-sociedade-galega-xerman-torres/
27.- Xosefa Iglesias
Vilarelle. Luns, 30/01/2023. https://www.pontevedraviva.com/opinion/8071/xosefa-iglesias-vilarelle-xerman-torres-seminario-estudos-galegos/
28.- O Concello de
Caldas de Reis homenaxe ao insigne e lembrado mestre Victoriano Rosales
Álvarez. Mércores, 15/02/2023. https://www.pontevedraviva.com/opinion/8109/concello-caldas-reis-homenaxea-insigne-lembrado-mestre-victoriano-rosales-alvarez/
29.- Un Museo para un pobo. Xoves, 06/07/2023. https://www.pontevedraviva.com/opinion/8464/museo-para-pobo-xerman-torres/





















