miércoles, 20 de febrero de 2019

CARTOLATRÍA I - 1926-1943



(Imaxe - Museo de Pontevedra)

Correspondencia entre Francisco Xabier Sánchez Cantón e Xosé Filgueira Valverde, dous pontevedreses de pro


Correspondence between Francisco Xabier Sánchez Cantón and Xosé Filgueira Valverde, two citizens of Pontevedra par excellence

-Apuntamentos-


Aínda que Sánchez Cantón era quince anos maior que Filgueira Valverde, desde a década dos vinte do pasado século foise fraguando neles unha fonda amizade, que o sería para toda a vida. Filgueira consideraba a Sánchez Cantón, ademais de grande amigo, como un querido e admirado mestre.

Sánchez Cantón, catedrático da Universidade Central (hoxe Complutense de Madrid), subdirector do Museo do Prado durante moitos anos e á fin director durante unha boa tempada, era ademais triacadémico; académico da Real Academia da Historia, da Real Academia de Belas Artes de San Fernando, da Real Academia Española da Lingua, foi director simultaneamente das dúas citadas en primeiro lugar, feito insólito e do que Sánchez Cantón gozou por primeira vez. Era, pois, un gran intelectual, un home moi notable e inflúente na capital do Reino.

Filgueira Valverde foino todo na cidade natal dos dous, Pontevedra, a súa querida Pontevedra, onde afincou definitivamente. Alí foi profesor, director do Instituto durante trinta anos (1946-1976), director do Museo de Pontevedra (1940-1986), logo director emérito e patrón honorario, Alcalde de Pontevedra (1959-1968), Presidente do Tribunal Provincial Tutelar de Menores (1944-1968),... Vamos, que sen Filgueira non se movía nada en Pontevedra.

Estes dous amigos pontevedreses tan poderosos e tan cultos, ademais de ocuparse de todo o que se ocupaban e máis, aínda tiñan tempo para cartearse e manter un epistolario cuantioso (recollido e editado por Mª Jesús Fortes Alén en tres grosos volumes, 2017), esa súa correspondencia de centos de cartas, que se denomina CARTOLATRÍA (expresión acuñada polo propio Sánchez Cantón), tratan de todo e cunha minuciosidade e extensión que nos permite coñecer moi ben a relación entre estes dous magníficos e ilustrados eruditos.

Despois de ter lido estes tres grandes volumes do epistolario Sánchez Cantón- Filgueira Valverde, dedúcese como idea clave que a protagonista principal e case exclusiva das numerosas cartas entre estes dous egrexios pontevedreses é efectivamente a cidade de Pontevedra e todo ao que ela concernía. Ademais de cuestións máis persoais, de relación, das situacións e circunstancias deles dous, das súas familias, favores e recomendacións para amigos e coñecidos.
Outro tema estrela é todo o relacionado co Museo, súa configuración, súas instalacións, seus recursos, súas adquisicións. Todo o relacionado co Padroado, benfeitores, avances, problemas.

Tamén se refiren ao Seminario de Estudos Galegos, ao mundo cultural, academias, publicacións, algo de política, pouco e antes do 36, Partido Galeguista, Dereita Galeguista. Nótase que xa desde o ano 1934 empézanse a distanciar de Castelao, quen leva moi mal o seu desterro en Badaxoz, Castelao está verdadeiramente enfadado  en 1935, albíscase unha separación, xa definitiva entre os tres amigos a partires de 1936; Castelao non quixo saber nada a partires de aí nin de Sánchez Cantón nin de Filgueira Valverde, foi algo que causou moita dor, pero os dous pontevedreses nunca esqueceron ao gran Castelao. Falan pouco de Bóveda e mencionan a Casto Sampedro, a Daniel de la Sota, a Iglesias Vilarelle, Carro, Otero Pedrayo, Carrete. Tamén citan en numerosas ocasións a Chamoso Lamas.

Outros temas, o do posible xornal de Pontevedra, El Lérez, sobre o Cancioneiro Musical de don Casto, sobre o tesouro de Caldas de Reis e o papel de Fermín Bouza Brey no achado, sobre Santiago e a súa Catedral e numerosas e diversas notas eruditas.

Este epistolario achéganos a Sánchez Cantón e a Filgueira Valverde, axúdanos a coñecelos mellor e coñecer á sociedade do seu tempo. Testemuña vivente da Galicia, da Pontevedra do século XX, polo menos un século de prata se non de ouro da Cultura da Nosa Terra.


lunes, 28 de enero de 2019

REPORTS GRAPHIC OF THE PRESENTATION OF ANACO I

O pasado venres, 25 de xaneiro tivemos un agradable acto de presentación da revista poética da Mesa das Verbas, ANACO I. Ofrecemos algunhas imaxes de Tere Briones de dito evento.




Os medios de comunicación fixéronse amplamente eco do evento, como mostra, esta reseña do Faro de Vigo-Arousa, 26/01/2019:


jueves, 17 de enero de 2019

PRESENTATION OF THE POETRY MAGAZINE: ANACO NÚM. 1


PRESENTACIÓN DA REVISTA POÉTICA DA MESA DAS VERBAS: ANACO Nº 1
25/01/2019   21:00
SALÓN GARCÍA
RÚA ALCALDE REY DAVIÑA
VILAGARCÍA DE AROUSA

Grazas a todos os que fixeron posible este nacemento, que nos enche de ledicia

martes, 8 de enero de 2019

A REVIEW OF CAREER OF XOSÉ FILGUEIRA VALVERDE AS THE TEACHING





A REVIEW OF CAREER OF XOSÉ  FILGUEIRA VALVERDE AS THE TEACHING
By
 Germán Manuel Torres de Aboal

PhD program in Education and Behavioral Sciences
Faculty of Education and Social Work
Ourense Campus - University of Vigo

ABSTRACT
This study shows mode of XFV as a teacher. His life was analysed in order to unravel his “educational” role before and during his Chair position by exploring his background.
KEY WORDS
Xosé Filgueira Valverde, educator, professor, director, educational and cultural environ

We have conducted a intensive research trying to underpin the teaching role of the  XFV an educator and intellectual of during his professorship in Pontevedra, Xosé Filgueira Valverde (1906 -1996).
XFV was in became the a teacher because of his wiling with the permanent intention of "giving education or training", with a didactic effort beyond the Chair position, had to receive first a careful education, as actually. He was fortunate to be a well-trained person.
Starting from a broad concept of what is education and that we all educate each other, that everything educates, that we are influential and interdependent beings and that we have to take into account the person and their socio-family context; The personal conditions and the surroundings of Filgueira Valverde were very favorable for their educational development and their "becoming" as a teacher and intellectual.
Xosé Filgueira Valverde was a person with a great capacity for work and personal effort, very disciplined, very constant and organized in his work, first as a student and then as a professor and humanist researcher.
A constant, beloved and valued activity was the act of reading and writing; He read and wrote very well throughout his long life. He had a great reading ability and a very fast reading speed. The Jesuits expelled from Portugal at the beginning of the last century and settled down in Pontevedra left a strong footprint in the boy and young person Filgueira Valverde, they taught a method to him of fast reading in "sesgado" and they facilitated the first contact with Camoens to him, that would get to be one of his specialties and what more prestige would give. Let us also remember the affection and the bond that would keep the "fraternal Portugal" with the men of the generation Nós and the young people of the group of the Seminary of Galician Studies.

We continue with our research that will have the form of a doctoral thesis that we will be able to defend as soon as possible.

domingo, 9 de diciembre de 2018

Merry Christmas and happy New Year - 2019 - BO NADAL



BO NADAL E FELIZ ANINOVO 2019

 "Virgen con el Niño" 
Alonso Cano (Museo do Prado, Madrid)

Acollamos a Xesús como o acolle María, súa Nai; nosa Nai.
María gardaba todo isto e meditábao no seu corazón. (Lc 2, 19)

Traballemos por un mundo máis xusto e con máis igualdade.

Para todos paz no corazón e no noso mundo.

Con agarimo. 

lunes, 3 de diciembre de 2018

A PLEASANT EXPERIENCE IN ARMENTEIRA: EDICIÓN ESPECIAL DA MESA DAS VERBAS - SAN ERO



IMAXE DE IÑAKI ABELLA
FARO DE VIGO - AROUSA

O primeiro sábado deste decembro (01/12/2018), xuntámonos sobre vintecinco amigos da Mesa das Verbas para celebrar unha edición especial que chamamos SAN ERO, facendo realidade unha idea do noso compañeiro e amigo Xosé Ramón Quintáns Suárez. A experiencia foi, recollendo o sentir dos participantes, extraordinaria e que deixou un bo sabor de espírito e de boca. Que eu me lembre, e como moi ben recollía na súa edición de Arousa o Faro de Vigo (02/12/2018), é a primeira vez, despois de case sete anos (que cumpriremos o 21 de xaneiro de 2019), que a Mesa das Verbas celebra unha edición fóra do Concello de Vilagarcía, a pesares de recibires invitacións para celebrar sesións noutros concellos. O programa foi o seguinte:

12:30 h. - Visita guiada ao Mosteiro de Santa María da Armenteira polo noso compañeiro e amigo Augusto Guedes (historiador), quen previamente nos enviou un fermoso e interesante traballo del sobre dito mosteiro nunha presentación en formato pdf.

13:30 h. - Recital poético no Claustro do Mosteiro.

14:30 h. - 16 amigos e compañeiros celebramos unha comida de confraternidade con brindes poéticos, poemas e cancións no bar A FONTE, onde fomos moi ben servidos e atendidos.

18:00 h. - Recital poético na Casa da Cultura da Armenteira, coa colaboración, que agradecemos, do Concello de Meis.

Despois de tan grata e gozosa xornada, xurdiron xa moitas novas iniciativas, ás que intentaremos dar forma. Sempre nos quedará a Armenteira.


O PROFESOR AUGUSTO GUEDES
EN PLENA EXPLICACIÓN

DETALLE DA IGREXA DE SANTA MARÍA DA ARMENTEIRA

BRUMBÉCK EN ACCIÓN
TIZADO NON DURME 
ESTÁ EXTAXIADO COMO O MONXE
A ESCOITAR A PASSARINHA



AÍNDA CANTA A PASSARINHA

Na ponla unha passarinha
aínda di o seu doce cantar,
segue o monxe a pasar;
súa sombra egrexia camiña,

percorre toda a campiña
deste Salnés, preto do mar.
Párome ledo a escoitar
os belos sons desta terriña.

O mosteiro da Armenteira
debido ao paxaro e ao monxiño
ten fama pola Terra enteira.

Non quero deixar o camiño
nin deixar de estar á beira
do lugar sacro do seu niño.

XERMÁN MANUEL TORRES

martes, 20 de noviembre de 2018

BESTIARIO ACADÉMICO - Calquera semellanza coa realidade é pura casualidade







MALDITO BURACO!
Era un meu profesor de Sánscrito, un profesor que somentes  se preocupaba de cobrar a nómina á fin de mes. O alumnado na súa inconsciencia e na súa mocidade facía todo o posible para rir as gracias, os pretendidos chistes e demais historias que lle facían crer ao mestre que era un home moi simpático e ocorrente.
E nós a rir ata escachar co fin de perder o tempo, o máximo tempo de clase. O profesor contábanos unha ridícula historia dunha formiga que el chamaba Fis. Tamén nos contaba o tipo de panos de man, que eran de tea de Cachemira que lle mercaba a súa dona,... e nós a finxir moita atención no que nos contaba e a rir sen parar, como parvos, facendo un grande estrondo e a pasar o tempo; o tempo pasaba, pasaba, soaba o timbre; fin da clase e así tantos minutos acumulados de perda de clases, tempo que se nos descontaba a nós, o docente cobraba mes a mes, puntualmente.
Un día de exame, mentres nós pretendiamos responder ás nosas preguntas, o mestre, desde a súa mesa, lía con fruición o xornal que tiña entre mans.
A maioría da clase aproveitaba para copiar ao máximo, dadas as circunstancias do illamento lector do docente, que non deixaba para nada o xornal. Mais, cando deu a nota dese exame todos os que copiaran aparecían suspensos; como podería ser?
Un día o profesor deixou esquecido, riba da mesa un xornal. Cando marchara, todos nos precipitamos sobre a mesa e observamos con detemento o maldito xornal e tiña un buraquiño no medio, por aí foi como pillou a todos os copistas do exame. Todos exclamamos vaia c. ...!
Pero, seguimos a rir para que pasara o tempo...
Aquel tempo da inconsciente e feliz mocidade que xa non tornará!  

                                                             Xermán Manuel Torres