martes, 23 de agosto de 2016

150 ANOS DE COMBATE NAVAL EN VILAGARCÍA, 1886-2016




Todo o mundo estaba espectante no complexo das praias da Concha-Compostela de Vilagarcía de Arousa para contemplar o espectáculo de fogos artificiais combinado con música, que constituirían o Combate Naval que poñería un dos colofóns á popular Festa de San Roque de 2016. Cento cincuenta anos despois da primeira experiencia. O combate naval é unha tradición moi querida polos vilagarciáns e polos asiduos ás festas patronais de San Roque. (Vilagarcía ten outra patrona, Santa Baia, que salvo os veciños do querido barrio de A Laxe, ninguén se lembra de festexar). 

Pero ao que iamos, o Combate Naval -2016 (teño que puntualizar que hai anos eu non era moi partidario de gastar tantos cartos en lume, habendo tantas necesidades que atender, pero bueno tamén hai que divertirse e atraer visitantes á vila por se deixan algúns beneficios na hostelería e nos comercios, que tamén tanta falta hai). Pero vaiamos co conto, a eso das 00:00 h. do domingo 21 de agosto de 2016, unha voz familiar, a gran voz de Julio García, actor (e tantas cousas máis) e responsable do grupo de teatro Clámide atrona na calorosa madrugada para anunciar o grande espectáculo de luz e son que nos tiña preparado a pirotecnia Penide para conmemorar esta importante efeméride festiva, sendo como é Xulio tan delicado e educado agradece aos devanceiros pola iniciativa, a todos os presentes por participar das festas vilagarcianas e a empresa Penide polo interese que pon cada ano, ultimamente, en innovar e atraer xente ao Combate, que homenaxea á nosa Armada que loitou na batalla naval do Callao alá no século XIX.

A idea de combinar fogos de artificio con música non é nova, Haendel (1685-1759), na súa etapa inglesa, compón unha chamada "Water Music", "Música Acuática" escrita para un paseo da Corte polo río Támesis no verán de 1717 e en abril de 1749 organízanse uns extraordinarios fogos de artificio en Londres, aos que asiste o propio rei, e para os que Haendel compón a "Fireworks music", "Música para os Fogos Artificiais". Parece ser que nesa ocasión, a música soou antes de prender os fogos; disfrutaron previamente da música. Aquí en Arousa Bay quixemos combinar fogos e música o que é unha boa iniciativa e unha boa intención, tamén se fai algo así en Compostela nos fogos do Apóstolo. Como digo a idea paréceme persoalmente moi ben. Pero nesta ocasión, a combinación non estivo ben sincronizada (asunto difícil de realizar) e logo a música escollida non foi moi apropiada. Gustoume máis cando coincidiu co fragmento de Carmina Burana, penso que o que mellor lle acae é unha boa música clásica e iríalle tamén ben fragmentos de música celta, con tantos e bos grupos galegos que hai. Como primeira experiencia, plausible e a seguir así, mellorando. Ah! o son podía estar un pouco máis baixo, mellor regulado. Non obstante, parabéns e noraboa á Pirotecnia Penide e ao Concello de Vilagarcía que é quen contrata e quen acolleu a idea favorablemente.



viernes, 12 de agosto de 2016

AUTO DE FILGUEIRA VALVERDE SOBRE A VIRXE DE AGOSTO





Hoxe, ás 21:30 h. e na igrexa parroquial de San Bartolomeu de Pontevedra terá lugar a representación do Aucto de como Santa María foi levada aos ceos para a festa de Nosa Señora de agosto da autoría de Xosé Filgueira Valerde, refeito con textos de orixe medieval e publicada en 1969. (Menciono o teatro de Filgueira no meu libro: Ó galego polo teatro, editado por Cumio en 1996 nas páxinas 70 e 159, un dos últimos libros prologados por D. Xosé denantes do seu pasamento. Tamén lle dediquei un artigo en ONDAS DE AROSA no número correspondente ao mes de setembro de 1994, na súa páxina 15).  Será representada polo Coro Ultreia e o grupo teatral Arume.

Tentaremos presenciar esta peza teatral filgueiriana e daremos cumprida nova da representación.

Para ser a época que é nunha Pontevedra xa en festas e con numerosos actos e actividades de todo tipo, houbo no templo de San Bartolomeu unha aceptable entrada. Tivemos unha oportunidade máis de saudar aos filllos e netos de Filgueira Valverde, sempre tan amables e atentos comigo, amigos e público en xeral presenciamos con interese a representación, na que existía unha forte compoñente de narración e de descrición. Os nosos parabéns para o grupo de teatro Arume por darnos a coñecer a vertente dramática de Filgueira Valverde e representar o seu teatro. É mágoa que o teatro profesional e o Centro Dramático Galego fagan tan pouco por representar e dar a coñecer o teatro galego. Está ben facer versións de teatro alleo, pero o labor principal dos grupos de teatro galego e dar a coñecer o teatro de autores que utilizaron a lingua galega para intentar dotar á nosa literatura dunha dramática. Aí hai un gran campo de traballo, non sei se as nosas autoridades culturais se dan conta de que compre estimular e fomentar o teatro galego, que existe, volvo a repetir unha e outra vez.
 Ten o seu mérito insisto que este grupo de afeccionados ao teatro cumpran unha función, moi importante, que outros moitos tratan de ignorar. O coro Ultreia interpretou moi dignamente as cantigas ao xeito medieval. Parabéns para todos, unha vez mais, e para a parroquia pontevedresa de San Bartolomeu por acoller esta representación. Sen perder de vista que o teatro ten unha orixe litúrxica e relixiosa, que houbo un tempo en que o teatro se representaba no interior das igrexas e logo nos adros.

Se me permitides un consello deste amante do noso teatro, hai que coidar máis a dicción e a vocalización, declamando alto, con boa sonoridade, con pausa, con impostación para que o público escoite e entenda ben o que din os actores e actrices. (De aí tan importante o traballo dunha boa dirección e producción, facendo un boa exercitación de voz e de formación de actores). E coidar tamén o xestos e acenos e o movemento escénico que fan máis verosímil a acción, hai que imprimir dinamismo ao corpo, non estatismo, acompañar a voz cos movementos corporais axeitados, sen esaxeracións e sobreactuacións.

Con todo, noraboa! e viva o teatro!



lunes, 1 de agosto de 2016

POESÍA NA RÚA - LXIII MESA DAS VERBAS



Vinde soltar os versos ao ar
na rúa, en Vilagarcía ben o ides pasar.
O mércores 10 de agosto temos que quedar,
non deixedes ás Musas marchar.

miércoles, 27 de julio de 2016

LXII MESA DAS VERBAS - 30-07-2016; 19:30 H.


Quedamos para ceibar versos ao ar,
preto de Cortegada no máis belido mar.
Versos moi sentidos desde Vilagarcía
paro poder espallalos por toda a Ría.

Vinde amigas, vinde amigos
será un encontro poético con moita alegría.
Vinde logo, non faltedes, que grande perda sería
non contar con vós nunha nova Mesa das Verbas.

Vilagarcía = Poesía

lunes, 25 de julio de 2016

A FARSA DAS ESPADAS - CARRIL-25-07-2016-19:30 H.

Todo está preparado para comezar

O párroco de Carril efectúa os pasos de rigor

Os farsantes en acción diante da imaxe de Santiago

Xa lle temos dedicado en outras oportunidades a nosa atención a este acontecemento cultural que mantén vivo o pobo de Carril. Trátase da coñecida farsa da Danza das Espadas, que efectúan na honra do Santo Patrón o día sa súa festa, dita danza que ten unha antigüidade de máis de catrocentos anos goza de moito apoio do pobo de Carril que a mantén viva. Trátase dunha danza de orixe gremial, tema que teñen estudado grandes etnógrafos e antropólogos galegos. Filgueira Valverde fala das danzas brancas, vinculadas moitas delas ao mundo do mar, consérvanse hoxe, por exemplo en Redondela e en Marín. Son moi fermosas e populares, de grande riqueza etnográfica e antropolóxica, dignas de estudo e de eloxios. Nos damos os nosos parabéns ao pobo de Carril  por manter viva esta tradición dos devanceiros, que sigan mantedo a farsa por sempre. Conversando un pouco máis das oito da tarde co meu amigo, o etnógrafo Carlos Rey Cebral, precisamente sobre as orixes e a antigüidade desta farsa, manifestoume que hai documentación dela desde o século XVI, pero que seguramente será moito máis antiga.

Persoalmente, a min gústame moito esta tradición carrilexa, igualmente era moi do agrado do meu querido e lembrado pai, Germán Torres Painceira, quen me ten falado moito dela, gozaba moito véndoa danzar, como tamén me ten informado doutras moitas cousas do noso querido Concello de Vilagarcía de Arousa. Sirva esta entrada como lembranza e homenaxe paterna. Sempre hai forma de facer presentes aos devanceiros, a farsa de Carril é unha forma máis, e unha forma moi artística e valiosa. É unha danza de grupo, comunitaria, onde os individuos colaboran e unidos e perfectamente coordinados logran o seu fin. Que llo digan aos carrilexos que hoxe nola ofreceron, cantos ensaios, canto esforzo persoal e social? Todo nos fala da unidade dos mariñeiros, da unidade na confraría; a unión fai a forza, e xuntos, un pobo consigue o que quere, como manter este centenaria e fermosa tradición.

sábado, 23 de julio de 2016

ESCUELA, ACCIÓN!



É para min unha satisfacción dar conta e difundir unha revista dixital de carácter educativo e escolar que aporta un gran beneficio aos docentes da nosa comunidade polo intercambio de ideas, de experiencias e por todo o que nos pode ensinar no campo pedagóxico e nas ciencias da educación. Trasladar aos mestres e mestras que a práctica docente non debe estar apartada da práctica na investigación educativa. Ambas as dúas necesítanse e son complementarias. O mestre fai ciencia e o investigador fai docencia, onde está a separación de ambos aspectos? E que de verdade existe tal separación? Teoría e práctica, praxis e reflexión son facianas dunha mesma moeda.

Recomendo a consulta desta publicación: Revista ESCOLA-ACCIÓN.

Ficha técnica:

ESCUELA-ACCIÓN (E-A) Facultad de Formación del Profesorado de Lugo. Universidad de Santiago de Compostela. Avenida Ramón Ferreiro s/n. 27002. Lugo. Sumarios electrónicos: www.escuela-accion.com Correo electrónico: escuelaaccion@gmail.com Editor: Rufino González Fernández. Lugar de Edición: Facultad de Formación del Profesorado de Lugo (USC) ISSN: 2255-2308

 COMITÉ CIENTÍFICO. Arconada Melero, Miguel Ángel. ma.arconada@hotmail.com Gabriel Fernández, Narciso de. gabriel@udc.es Gewerc Barujel, Adriana adriana.gewerc@usc.es Montero Mesa, Lourdes. lourdes.montero@usc.es Otero Urtaza, Uxio. otero.urtaza@usc.es Pérez Gómez, Ángel. apgomez@uma.es Pichardo Galán, José Ignacio joseignacio.pichardo@cps.ucm.es Rodríguez Lestegás, Francisco f.lestegas@usc.es Rodríguez Neira, Modesto Aníbal modestoanibal.rodriguez@usc.es Santos Guerra, Miguel Ángel arrebol@uma.es Torres Santomé, Jurjo. jurjo@udc.es Vez Jeremías, José Manuel josemanuel.vez@usc.es

 CONSEJO DE REDACCIÓN. Director: Rufino González Fernández. rufino.gonzalez@usc.es Secretario/a: Xoel Gutiérrez Roca. xoelinho11@gmail.com CONSEJO DE REDACCIÓN. González Alfaya, Elena elenagalfaya@gmail.com González Salgueiro, Clara. saygon78@yahoo.es López Dorado, Beatriz. belodor@edu.xunta.es Picón Martínez, Alberto José. ajpicom@gmail.com Riopedre Valledor, Paula. paularv@hotmail.com Rodríguez Luna, Mónica mrluna@edu.xunta.es Sardá Miragaya, Alba. sarda@edu.xunta.es Varela Losada, Salvia. salvia.varela@edu.xunta.es Vázquez Calvo, Boris boris.trad@gmail.com

Tiven a sorte de participar cun artigo da liña da miña investigación sobre Filgueira Valverde e que aparece no nº 4, correspondente ao mes de xullo de 2016, que se titula: XOSÉ FILGUEIRA VALVERDE (1906-1996), UN DOCENTE HUMANISTA CON FUNDAMENTO, podedes consultalo en:

www.escuela-accion.com/Revista/Revista4/6.-%20Germán%20Torres.pdf

Meus parabéns para os responsables de dita revista dixital, moi a ter en conta no panorama educativo da nosa Galicia.

miércoles, 13 de julio de 2016

Agustín Fernández Paz tecedor de soños co misterio das palabras


                                 Foto de El Correo Gallego

Sempre é triste a despedida dunha persoa e máis esta despedida podemos dicir que definitiva. Agustín naceu en Vilalba en 1947, levábame dez anos, e o seu pasamento neste 2016 na cidade onde traballou e viviu a última etapa da súa vida, en Vigo. Admiraba a Agustín como escritor e como docente, non sei o que é primeiro, o que si que o seu oficio de docente imprimía un toque especial á súa obra. Coñecía ben a quen se dirixía na súa grande obra de literatura xuvenil. Aínda que é moi difícil encadrar a obra literaria. A obra é para quen a le e eu teño disfrutado moito meténdome nas historias de Agustín. Aquela primeiriza e premiada co Merlín, As flores rediactivas. Tamén destacaría Contos por palabras e Rapazas como tamén atopo moi interesante e recomendable, Trece anos de Branca e non me podo esquecer da desacougante historia de Cartas de Inverno. Agustín fuxía da recomendación ríxida de libros de lectura, nas súas clases deixaba caer, como quen non cree a cousa, variados menús con moitas propostas de lectura e animaba aos seus alumnos a que propoñesen tamén os seus suculentos menús. Fóisenos un gran autor en lingua galega, un home que gozaba e facía gozar coa lectura e coa escritura.

Tiñamos afeccións comúns, ademais da lectura, diríamos outras lecturas, o mundo do cine e o universo do cómic, os dous valorabamos extraordinariamente o albume de Hergé As xoias da Castafiore e dos seus textos teóricos subliño: Para lermos cómics e Os cómics nas aulas. E logo destacaría as súas recomendacións en Os libros infantís galegos.

No principio dos anos 90 colaborei con Agustín e con outro gran mestre, Miguel Barros na organización de xornadas, cursiños e demais actividades para os Equipos de Normalización Lingüística percorrendo colexios da comarca de Arousa e da zona de Pontevedra e Vigo, compartindo ideas, programacións,... El poñía moito empeño no que facía e desexaba facer os cousas moi ben. Por iso dedicamos xeiras aos cómics, aos periódicos e revistas escolares, ao traballo na nosa lingua, á descuberta da nosa literatura, a motivar para ler e escribir en galego. Intentando amar fondamente a nosa lingua e a nosa literatura. El entregoulles a súa vida con paixón e con amor. Se queredes saber cal era o seu modelo de escola e a educación na que el cría, lede a súa entrañable: A escola dos piratas.
 

E remato esta lembranza dun home que me fixo máis rico ao contaxiarme o seu entusiasmo pola nosa literatura, mantiven con el varias entrevistas sobre libros no desaparecido Curruncho dos libros dos magazins sabatinos de Radio Arosa - SER e inviteino a manter encontros literarios coas comunidades educativas dos colexios O Piñeiriño e A Escardia de Vilagarcía, e ofrezo, finalmente, un menú da cociña do amigo que se foi para o mundo misterioso do alén, este sería un dos posibles, que todos o disfrutedes, é grazas a Agustín Fernández Paz, cando o degustedes, lembrádevos del. In memoriam.

- Obra poética completa de José Valente.

- Arraianos de Méndez Ferrín.

- A illa misteriosa de J. Verne.

- A illa do tesouro de Stevenson.

- Morning Star de Xosé Miranda.

- Rebeldes de Susan Hinton.

- O vixía no centeo de Salinger.

- A metamorfose de Kafka.

Que aproveite!